Nestkasten zijn een goede manier om mijn hobbies te combineren; ik mag graag vogels kijken en graag hout bewerken. Een nestkast kan heel eenvoudig of heel ingewikkeld gemaakt worden, en het enige wat je er voor nodig hebt zijn wat reststukken hout, wat schroeven en boortjes. Daarom heb ik een hele hoop nestkasten in en rondom het huis opgehangen.
Een paar van de nestkasten die ik in de wijk heb opgehangen, op rustige en beschaduwde plekken.
Met veel nestkasten komt in mijn visie ook wat meer verantwoordelijkheid. Het is namelijk wel belangrijk om een nestkast schoon te maken en daarbij maakt het niet uit of er spreeuwen, koolmezen, pimpelmezen of misschien zelfs gekraagde roodstaarten in zitten. Ze hebben allemaal geen belang bij een vieze nestkast, die dienst doen als broeinest voor parasieten, teken, bloedzuigers en ander voor vogels nadelig gespuis. Een nestkast schoonmaken is een kleine moeite, en als je de tijd neemt om te kijken wat er nu eigenlijk in zit dan kun je je ook verwonderen over de prachtige bouwwerken.
De inhoud van nestkasten alleen al is het bestuderen waard
Veel nestkasten, veel schoonmaakwerk
Als je maar één nestkastje rondom je huis hebt hangen, ben je zo klaar. De meeste commerciële nestkasten zijn eenvoudig te openen, dus zet er een ladder tegenaan en haal het oude spul er uit. Eventueel kun je er wat heet water doorheen halen om het ergste spul te doden. In mijn geval is dat vaak niet praktisch omdat het wat ingewikkeld is om met kokend water langs alle nestkasten te gaan. Mijn ervaring is dat met een stoffertje door de nestkast gaan voldoende is. Je zou kunnen overwegen om een mondkapje op te doen, aangezien er behoorlijk wat fijnstof vrijkomt bij heet schoonvegen.
Het ene nest is schoner dan het andere, vooral spreeuwen (zie de laatste foto) maken er een troep van.
Vogelnest op vogelnest
Zoals gezegd is het najaar een uitstekende tijd om de nestkasten schoon te maken, maar veel zangvogels maken twee of soms zelfs drie nesten per jaar. Als je regelmatig de activiteit rondom het nestkast controleert en weet vanaf wanneer de ouders beginnen met het aanleveren met voer, kun je nagaan wanneer het nest leeg zou moeten zijn. De jongen van pimpelmezen en koolmezen vliegen na ongeveer drie weken uit. Als er geen activiteit rondom de nestkast te zien is, kun je het nestje weghalen en de kast schoonmaken. Je hebt best een redelijke kans dat er dan een tweede nest gemaakt wordt.
Dit jaar hadden we in één van de nestkasten die we aan onze voorgevel hebben hangen een geval waarbij de koolmezen weigerden hierop te wachten. Het tweede paartje (misschien was dit hetzelfde paartje, geen idee) maakte een tweede nest bovenop het oude nest. Dat komt wel voor, maar kan dus een risico zijn. Ik denk wel dat de meeste vogels deze risico’s beter kunnen inschatten dan wij, en ze waren niet lang bezig met de tweede nestbouw. Misschien vonden ze het wel mooi makkelijk; een soort renovatie in plaats van nieuwbouw! En het tweede broedsel is succesvol uitgevlogen, dus de natuur weet het zelf altijd beter. ;)
De nestkast aan onze voorgevel waar twee nesten van koolmezen zijn grootgebracht.
Slaapplekken
Een andere reden om nestkasten schoon te maken, op zijn laatst in het najaar, is dat in de koude herfst- en wintermaanden veel nestkasten gebruikt worden als slaapplek. Ook heb ik wel eens een overwinterende dagpauwoog in één van mijn nestkasten gevonden. Ik vraag me af of die het overleefd heeft; voor de gemiddelde koolmees zou het vast een welkome wintersnack geweest zijn.
De mussenkasten aan tegen onze zijgevel die niet gebruikt worden om in te nestelen, maar wel om in te slapen.
Tegen onze zijgevel hebben we een hoop mussenlofts hangen om de huismus een plekje te geven. Er heeft nog nooit een huismus in gezeten; blijkbaar zitten ze liever onder de dakpannen. Ook hangen ze op het noorden, dus krijgen ze geen lekker ochtendzonnetje. Het zal vast niet meehelpen. Maar er zijn wel ‘gebruikssporen’ van slaapactiviteit in te vinden, dus ze hangen er niet helemaal voor niets!