Het is bijna winter en dus tijd om de paddenpoel winterklaar te maken, al is dat eigenlijk niet nodig. Voor de biodiversiteit is het zelfs beter om er niets aan te doen en de natuur zijn gang te laten gaan. De stengels van planten bieden overwinteringsplaats voor insecten, net als afgevallen bladeren. Daarmee biedt het ook eetgelegenheid voor vogels! Afgevallen bladeren hebben daarnaast nog een ander voordeel; het biedt een isolerende laag tegen vorst (voor zover we daar nog van kunnen spreken in Nederland).
Dat gezegd hebbende heb ik wel wat schoningswerk gedaan in de paddenpoel, met name vanwege het vele riet. Riet heeft de vervelende neiging om zichzelf nogal agressief uit te breiden en dat is met name op een volkstuincomplex ongewenst. Daarnaast wil ik in de paddenpoel juist wat diversere beplanting aanbrengen en dan is het wel handig om daar ook ruimte voor te maken. Het riet moet dus weg! En als we dan toch bezig zijn, maken we er gelijk maar even een virtuele rondleiding door de paddenpoel van.
Een oudere foto van het riet in de paddenpoel, en de huidige situatie die dus gekortwiekt moet worden.
Riet snoeien en verwijderen
Het snoeien van riet is niet iets wat je alleen maar in het najaar doet. In het voorjaar groeit het als kool, dus meestal steek ik de jonge scheuten in het voorjaar wekelijks weg. Daarmee houd je het nog enigszins onder controle, maar helemaal voorkomen doe je het niet. Als de andere planten in bloei staan, wil je ook niet teveel wegsteken. Voor je het weet beschadig je planten die je niet wilt beschadigen. In het najaar snoei ik het riet waar ik het niet wil hebben onder het waterpeil af. Riet is hol van binnen en het idee is dat er water in de stengels blijft staan. Dit zorgt ervoor dat de stengels deels gaan rotten, en dit maakt het lastig voor het riet om volgend jaar weer te groeien. Volgens mij is het volledig verwijderen van riet praktisch onmogelijk, maar je kunt wel alles doen om het in te perken.
Riet snoeien met een heggenschaar. Met drie kwartier en mooi weer kom ik een heel eind.
Andere planten in de paddenpoel
Het riet heeft een belangrijke functie in de paddenpoel. Het fungeert als schuilplek voor de vele kikkers en padden, en bovendien zuivert het het water. Dat is ook hard nodig op een plek waar veel voedingsstoffen in de grond zitten. Maar alles moet natuurlijk met mate, en teveel riet leidt tot monocultuur en dus minder diversiteit. Daarom wil ik ook ruimte voor andere planten, zoals grote kaardebol, margriet, echte koekoeksbloem, smeerwortel, moerasrolklaver en beemdkroon . Planten die het, als het goed is, goed doen op vochtige grond. Verder zijn er verderop nog veel wilde bloemen gezaaid en heb ik in de zaaitafel ook veel vogelwikke staan.
Riet weggehaald, en zelf opgekweekte wilde planten teruggezet.
Zaailingen kweken met de zaaitafel
In het voorjaar van 2024 heb ik via Marktplaats een oud raamkozijn met enkelglas ramen op de kop getikt. Uitstekend om een zaaitafel van te maken! Het frame is gemaakt van Douglas hout en behandeld met een eco beits. Het geheel is enigszins over-engineered met enkel houtverbindingen, dus geen schroeven. Alleen het kozijn is met blokjes hout en schroeven vastgezet aan het frame. Met de zaden die ik doorgaans zelf verzamel kan ik planten opkweken die in de paddenpoel weer geplant kunnen worden in het najaar, zodat we ieder jaar verzekerd zijn van bloemen. Planten die tot nu toe erg goed op te kweken zijn, zijn margriet, gewone smeerwortel, moerasrolklaver, grote kaardebol en vogelwikke.
De zaaitafel in casu.
De bloemen zijn voor de bijen
Naast padden en kikkers zet ik de paddenpoel ook in om habitat te creëren voor allerlei soorten bijen. Daar hoort natuurlijk een bijenhotel bij. Het oude bijenhotel was gemaakt van een oude metalen tuinkast, maar die wordt dit jaar vervangen omdat het bijenhotel te groot was. Een bijenhotel moet namelijk goed onderhouden worden, anders kweek je eerder parasieten dan bijen en dat heeft zelfs een negatief effect op de bijenpopulatie! Voor meer goede informatie hierover kan ik de website van Colin Purrington van harte aanraden. Hij is weliswaar Amerikaan (de informatie is dus ook in het Engels), maar de metselbijen in Nederland hebben dezelfde ‘zorg’ nodig als de mason bees in Amerika.
Nestgelegenheden voor bijen bij de paddenpoel.
De bijenhotels voldoen niet helemaal aan de standaard voor bijenhotels, zoals ook besproken wordt in het linkje wat ik hierboven deelde. Aan bijenhotels kan een complete post aan geweden worden, dus dat ga ik nog doen. Maar in het kort komt het er op neer dat bijenhotels ieder jaar grondig schoongemaakt moeten worden, en idealiter kunnen de gebruikte nestgangen ook verwijderd worden. Daarvoor kun je bijvoorbeeld papieren rietjes gebruiken. Zoals je ziet, heeft de boomstam hierboven geen rietjes en voldoet die dus eigenlijk niet aan de standaard. Maar daar wordt aan gewerkt!
De komende maanden zal ik er zeker nog meer aandacht aan gaan besteden, want de paddenpoel is nog lang niet af.